Quasi una fantasia – Beethoven i Górecki | Pławner | Orkiestra Kameralna
Wykonawcy:
- Piotr Pławner – skrzypce/dyrygent
- Śląska Orkiestra Kameralna
Program:
- Henryk Mikołaj Górecki – Quasi una fantasia 78 w opracowaniu na orkiestrę smyczkową
- Ludwig van Beethoven – Romance nr 1 G-dur op. 40
- Ludwig van Beethoven – Romance nr 2 F-dur op. 50
- Ludwig van Beethoven – Sonata fortepianowa nr 14 cis-moll op. 27 nr 2 Sonata quasi una fantasia w opracowaniu na orkiestrę smyczkową
- Zwycięska kompozycja Konkursu Kompozytorskiego im. H. M. Góreckiego – prawykonanie
Quasi una fantasia – określenie, którym Beethoven opatrzył swoją słynną Sonatę księżycową – stanie się motywem przewodnim koncertu łączącego muzykę Ludwiga van Beethovena i Henryka Mikołaja Góreckiego. Obu kompozytorów wyróżnia muzyka wykraczająca poza klasyczne schematy, co usłyszymy w Beethovenowskich Romansach oraz słynnej Sonacie quasi una fantasia, znanej jako Sonata księżycowa, a także w inspirowanej jej ideą kompozycji Henryka Mikołaja Góreckiego Quasi una fantasia. Wieczór stanie się spotkaniem dwóch muzycznych osobowości, dla których najważniejsze były emocje ukryte pod powierzchnią dźwięku.
W programie zabrzmi Quasi una fantasia op. 78 Henryka Mikołaja Góreckiego w opracowaniu na orkiestrę smyczkową – dzieło czteroczęściowe, o wyraźnie skontrastowanych ogniwach. Kompozycję otwiera medytacyjne Largo sostenuto, mesto, którego dźwiękowa przestrzeń przywodzi na myśl bicie dzwonów i wprowadza atmosferę skupienia oraz niepokoju. Refleksyjne fragmenty kontrastują z częściami pełnymi energii i gwałtownych napięć, w których ujawnia się charakterystyczna dla Góreckiego motoryka rytmiczna i repetytywność motywów. Oszczędność materiału muzycznego, długie płaszczyzny harmoniczne i specyficzne poczucie „zatrzymanego czasu” tworzą język muzyczny natychmiast rozpoznawalny jako styl patrona Filharmonii Śląskiej.
Podczas koncertu usłyszymy również dwie Romanse na skrzypce i orkiestrę Ludwiga van Beethovena – G-dur op. 40 oraz F-dur op. 50. Beethoven prowadzi tu partię skrzypiec niezwykle śpiewnie i lirycznie, nadając instrumentowi niemal wokalny charakter. Partie solowe wykona Piotr Pławner, łączący podczas tego wieczoru rolę dyrygenta i skrzypka.
Szczególne miejsce zajmie także Sonata fortepianowa nr 14 cis-moll op. 27 nr 2 „Sonata quasi una fantasia” w opracowaniu na orkiestrę smyczkową. Beethoven świadomie odszedł w tym utworze od klasycznej konstrukcji sonaty, zastępując ją bardziej swobodną, fantazyjną narracją muzyczną. Nastrojowe Adagio sostenuto, pełne wewnętrznego napięcia i mrocznej ekspresji, kontrastuje z dramatycznym finałem Presto agitato, którego żywiołowość i emocjonalna intensywność zapowiadają już estetykę romantyzmu. Co ciekawe, określenie „Księżycowa” nie pochodzi od samego Beethovena – pojawiło się dopiero po śmierci kompozytora.
Wieczór dopełni prawykonanie zwycięskiej kompozycji Międzynarodowego Konkursu Kompozytorskiego im. Henryka Mikołaja Góreckiego – symboliczne spotkanie tradycji z najnowszą muzyką i młodym pokoleniem twórców.
