Beethoven – VI Symfonia | Chaczaturian – Gajane | Iradyan | Orkiestra Symfoniczna
Wykonawcy:
- Aleksandr Iradyan – dyrygent
- Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej
Program:
- Ludwig van Beethoven – VI symfonia F-dur op. 68 Pastoralna
- Aram Chaczaturian – suita z baletu Gajane
VI Symfonia Pastoralna Ludwiga van Beethovena na zawsze zmieniła sposób myślenia o symfonice programowej. Kompozytor stworzył dzieło inspirowane naturą, ale – jak sam podkreślał – nie miało ono być „malarstwem dźwiękowym”, lecz wyrazem emocji i wrażeń towarzyszących człowiekowi obcującemu z przyrodą. Podobnie balet Gajane Arama Chaczaturiana, ze słynnym Tańcem z szablami, wyrasta z fascynacji naturą i życiem człowieka, choć opowiada o nich zupełnie innym muzycznym językiem – pełnym rytmu, tanecznej energii i barw inspirowanych folklorem Kaukazu.
Koncert poprowadzi Aleksandr Iradyan – armeński dyrygent, kompozytor i pianista, który jako laureat Międzynarodowego Konkursu im. Arama Chaczaturiana będzie znakomitym interpretatorem suity z baletu Gajane podczas tego wieczoru. Artysta współpracował między innymi z Maximem Vengerovem i Mischą Maiskym, prowadząc orkiestry w wielu krajach Europy.
Beethoven pracował nad VI Symfonią równolegle z monumentalną V Symfonią, a oba dzieła zabrzmiały po raz pierwszy podczas historycznego koncertu w Wiedniu w 1808 roku. Pastoralna okazała się jednak utworem zupełnie wyjątkowym – zamiast dramatycznej walki kompozytor stworzył muzykę skupioną na wewnętrznych przeżyciach człowieka i jego relacji z naturą. Sam Beethoven zaznaczył w partyturze, że jest to „więcej wyraz uczuć niż malarstwo dźwiękowe”, podkreślając, że najważniejsze pozostają emocje, a nie ilustracyjne odtwarzanie odgłosów przyrody.
W kolejnych częściach symfonii słyszymy przybycie na wieś, scenę nad strumykiem, taneczną zabawę wieśniaków, gwałtowną burzę oraz finałową pieśń dziękczynną po burzy. Beethoven wykorzystuje tu charakterystyczne motywy natury – śpiew ptaków, ludowe rytmy czy sugestywne brzmienia orkiestry – ale wszystkie te obrazy stają się przede wszystkim odbiciem ludzkich emocji: spokoju, radości, niepokoju i ukojenia. Szczególne znaczenie ma finał symfonii, który po raz pierwszy w twórczości Beethovena przybiera formę wielkiego hymnu wdzięczności i wewnętrznego pojednania.
Drugą część programu wypełni suita z baletu Gajane Arama Chaczaturiana – kompozytora słynącego z niezwykłego wyczucia rytmu, barwnej orkiestracji i inspiracji muzyką Kaukazu. Balet opowiada historię młodej Ormianki żyjącej w kołchozie, jednak jego największą popularność przyniosły fragmenty koncertowe pełne tanecznej energii i orientalnej ekspresji. Najsłynniejszym z nich pozostaje oczywiście Taniec z szablami – utwór, który dzięki swojej rytmicznej żywiołowości i efektownemu brzmieniu stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przebojów muzyki XX wieku.
