Berlioz – Symfonia fantastyczna | Moreno | Tzigane | Orkiestra Symfoniczna

Wykonawcy:

• Leticia Moreno – skrzypce
• Eugene Tzigane – dyrygent
• Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej

Program:

• Karol Szymanowski – Nokturn i Tarantella op. 28
• Karol Szymanowski – II Koncert skrzypcowy op. 61
• Hector Berlioz – Symfonia c-moll, op. 14 Symfonia fantastyczna

Symfonia fantastyczna Hectora Berlioza – jedno z najbardziej nowatorskich dzieł XIX wieku – stała się muzycznym „epizodem z życia artysty” i odważną opowieścią o obsesyjnej, niespełnionej miłości. Kompozytor stworzył dzieło niemal filmowe, prowadząc słuchacza przez świat marzeń, halucynacji i gwałtownych emocji. Rewolucyjna orkiestracja, ogromny symfoniczny rozmach i śmiałe efekty brzmieniowe sprawiły, że utwór otworzył muzyce romantycznej zupełnie nowe możliwości wyrazu.

Muzyka Hectora Berlioza i Karola Szymanowskiego zmieni wieczór w fantastyczną opowieść o emocjach, wyobraźni i niezwykłej sile orkiestrowego brzmienia. Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Śląskiej poprowadzi laureat wielu prestiżowych konkursów, triumfator VIII Międzynarodowego Konkursu Dyrygenckiego im. Grzegorza Fitelberga, Eugene Tzigane.

Solistką wieczoru będzie znakomita hiszpańska skrzypaczka Leticia Moreno – laureatka prestiżowego tytułu ECHO Rising Star, która współpracowała z takimi dyrygentami jak Zubin Mehta, Paavo Järvi czy Esa-Pekka Salonen, występując z Wiener Symphoniker, Mahler Chamber Orchestra czy Academy of St. Martin in the Fields.

W programie zabrzmią dwa dzieła Karola Szymanowskiego – kompozytora, który nadał polskiej muzyce XX wieku nowoczesny, europejski wymiar. Nokturn i Tarantella op. 28 to kompozycja oparta na wyrazistym kontraście nastrojów: tajemniczy, zmysłowy Nokturn przechodzi w pełną energii i wirtuozowskiego temperamentu Tarantellę inspirowaną włoskim tańcem ludowym. Utwór zachwyca orientalną kolorystyką, bogactwem harmonicznym i niezwykle efektowną partią skrzypiec.

II Koncert skrzypcowy op. 61 Karola Szymanowskiego powstał w latach 1932–1933 na prośbę wybitnego skrzypka Pawła Kochańskiego, bliskiego przyjaciela kompozytora i współtwórcy wielu jego dzieł skrzypcowych. To właśnie Kochański opracował kadencję do koncertu, aktywnie uczestnicząc w procesie powstawania utworu. W przeciwieństwie do ekspresyjnego i bardziej zmysłowego I Koncertu skrzypcowego, muzyka II Koncertu wyróżnia się większą oszczędnością środków, przejrzystością brzmienia i wyraźnym zwrotem ku modalności oraz inspiracjom folklorystycznym. Szymanowski powraca tu do swojej ulubionej formy jednoczęściowej, budując dzieło z dwóch kontrastujących sekcji przedzielonych rozbudowaną kadencją skrzypcową.

Prawykonanie utworu odbyło się 6 października 1933 roku w Filharmonii Warszawskiej pod batutą Grzegorza Fitelberga, a partię solową wykonał Paweł Kochański. Był to ostatni koncert skrzypka przed jego przedwczesną śmiercią kilka miesięcy później. Głęboko poruszony stratą przyjaciela Szymanowski opatrzył później wydanie partytury dedykacją: „Pamięci Wielkiego Muzyka, mojego drogiego i niezapomnianego Przyjaciela, Pawła Kochańskiego”.

Po tej inspirującej muzycznej podróży przyjdzie czas na jedną z najsłynniejszych symfonii programowych wszech czasów – Symfonię fantastyczną Hectora Berlioza. Historia obsesyjnej i niespełnionej miłości opowiedziana została tu poprzez powracający motyw ukochanej – słynne idée fixe – który pojawia się w kolejnych częściach dzieła w coraz bardziej zmienionych i dramatycznych odsłonach.

W kolejnych ogniwach symfonii Berlioz prowadzi słuchacza przez świat marzeń, namiętności i halucynacyjnych wizji. Bohater zakochuje się do szaleństwa, podziwia ukochaną podczas balu, a następnie przeżywa pełne niepokoju chwile podczas Sceny na wsi. Rozpacz i poczucie odrzucenia popychają go ku opiumowym wizjom – artysta śni, że zostaje skazany za zamordowanie ukochanej i prowadzony na egzekucję w słynnym Marszu na stracenie. Finał przynosi groteskową i demoniczną wizję Sabatu czarownic, podczas którego temat ukochanej powraca w upiornej, zdeformowanej postaci.

Symfonia fantastyczna zachwyca nie tylko niezwykłą narracją, ale również rewolucyjną orkiestracją. Berlioz stworzył dzieło pełne śmiałych efektów brzmieniowych, gwałtownych kontrastów i ogromnego symfonicznego rozmachu, otwierając muzyce romantycznej zupełnie nowe możliwości wyrazu.