IV Symfonia – Beethoven i Górecki | Pavilionis | Orkiestra Symfoniczna
Wykonawcy:
- Dainius Pavilionis – dyrygent
- Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej
Program:
- Ludwig van Beethoven – IV Symfonia B-dur op. 60
- Henryk Mikołaj Górecki – IV Symfonia Tansman Epizody
Dwie IV Symfonie, dwa fascynujące muzyczne światy i kompozytorzy, którzy w zupełnie odmienny sposób przekraczali granice swojej epoki. Muzyka Ludwiga van Beethovena spotka się z monumentalną i głęboko symboliczną twórczością Henryka Mikołaja Góreckiego. Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Śląskiej poprowadzi litewski dyrygent Dainius Pavilionis – laureat międzynarodowych konkursów dyrygenckich, w tym VIII Międzynarodowego Konkursu Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga.
IV Symfonia B-dur op. 60 Ludwiga van Beethovena pozostaje jednym z najbardziej pogodnych i pełnych klasycznej równowagi dzieł kompozytora. Powstała pomiędzy monumentalną III „Eroiką” a dramatyczną V Symfonią, przez lata pozostawała nieco w cieniu swoich słynniejszych sąsiadek, choć wielu badaczy uznaje ją za jedno z najbardziej wyrafinowanych formalnie dzieł Beethovena. Kompozytor mistrzowsko łączy tu klasyczną przejrzystość z charakterystyczną dla siebie energią i nieprzewidywalnością narracji.
Szczególne wrażenie robi tajemniczy wstęp pierwszej części – rozpoczynający się cicho i niejednoznacznie, jakby muzyka dopiero wyłaniała się z ciszy. Z tego napięcia Beethoven prowadzi słuchacza ku pełnemu światła i ruchu Allegro vivace. Symfonia zachwyca lekkością, humorem i niezwykłą rytmiczną energią, a jednocześnie odsłania nowoczesne myślenie kompozytora o formie i dramaturgii.
Drugą część wieczoru wypełni IV Symfonia „Tansman Epizody” Henryka Mikołaja Góreckiego – ostatnie wielkie dzieło symfoniczne patrona Filharmonii Śląskiej. Kompozytor pracował nad utworem przez wiele lat, jednak nie zdążył ukończyć pełnej instrumentacji przed śmiercią; dzieło zostało dokończone przez jego syna, Mikołaja Góreckiego. Symfonia dedykowana jest Aleksandrowi Tansmanowi – polskiemu kompozytorowi i przyjacielowi Góreckiego – a jej muzyka staje się refleksją nad pamięcią, przemijaniem i duchowym doświadczeniem.
„Tansman Epizody” łączą charakterystyczny dla późnej twórczości Góreckiego język muzyczny – oparty na repetycjach, monumentalnych blokach brzmieniowych i powolnym budowaniu napięcia – z ogromną emocjonalną siłą. Obok momentów wyciszenia pojawiają się gwałtowne kulminacje i potężne tutti orkiestry, tworzące muzykę o niemal rytualnym charakterze. To dzieło pełne skupienia, dramatyzmu i głębokiej duchowości, będące symbolicznym zwieńczeniem symfonicznej drogi kompozytora.
Koncert 13 listopada stanie się spotkaniem dwóch odmiennych muzycznych wizji symfonii – klasycznej harmonii Beethovena i współczesnej monumentalności Góreckiego. To wieczór, w którym tradycja spotka się z duchową refleksją i niezwykłą siłą orkiestrowego brzmienia.
