Berlioz – Symfonia fantastyczna | Matsuoka | Tzigane | Orkiestra Symfoniczna

Wykonawcy:

• Seina Matsuoka – skrzypce
• Eugene Tzigane – dyrygent
• Orkiestra Symfoniczna Filharmonii Śląskiej

Program:

• Karol Szymanowski – Nokturn i Tarantella op. 28
• Karol Szymanowski – II Koncert skrzypcowy op. 61
• Hector Berlioz – Symfonia c-moll, op. 14 Symfonia fantastyczna

Koncert w ramach XIV Międzynarodowych Dni Henryka Mikołaja Góreckiego Epizody

Symfonia fantastyczna Hectora Berlioza – jedno z najbardziej nowatorskich dzieł XIX wieku – stała się muzycznym „epizodem z życia artysty” i odważną opowieścią o obsesyjnej, niespełnionej miłości. Kompozytor stworzył dzieło niemal filmowe, prowadząc słuchacza przez świat marzeń, halucynacji i gwałtownych emocji. Rewolucyjna orkiestracja, ogromny symfoniczny rozmach i śmiałe efekty brzmieniowe sprawiły, że utwór otworzył muzyce romantycznej zupełnie nowe możliwości wyrazu.

Muzyka Hectora Berlioza i Karola Szymanowskiego zmieni wieczór w fantastyczną opowieść o emocjach, wyobraźni i niezwykłej sile orkiestrowego brzmienia. Orkiestrę Symfoniczną Filharmonii Śląskiej poprowadzi laureat wielu prestiżowych konkursów, triumfator VIII Międzynarodowego Konkursu Dyrygenckiego im. Grzegorza Fitelberga, Eugene Tzigane.

Solistką wieczoru będzie japońska skrzypaczka Seina Matsuoka – laureatka I nagrody Międzynarodowego Konkursu Muzycznego im. Karola Szymanowskiego w Katowicach w 2023 roku oraz zdobywczyni trzech nagród specjalnych. Artystka należy do grona najbardziej interesujących skrzypaczek młodego pokolenia, występując regularnie na estradach Europy i Japonii.

W programie zabrzmią dwa dzieła Karola Szymanowskiego – kompozytora, który nadał polskiej muzyce XX wieku nowoczesny, europejski wymiar. Nokturn i Tarantella op. 28 to kompozycja oparta na wyrazistym kontraście nastrojów: tajemniczy, zmysłowy Nokturn przechodzi w pełną energii i wirtuozowskiego temperamentu Tarantellę inspirowaną włoskim tańcem ludowym. Utwór zachwyca orientalną kolorystyką, bogactwem harmonicznym i niezwykle efektowną partią skrzypiec.

II Koncert skrzypcowy op. 61 Karola Szymanowskiego powstał w latach 1932–1933 na prośbę wybitnego skrzypka Pawła Kochańskiego, bliskiego przyjaciela kompozytora i współtwórcy wielu jego dzieł skrzypcowych. To właśnie Kochański opracował kadencję do koncertu, aktywnie uczestnicząc w procesie powstawania utworu. W przeciwieństwie do ekspresyjnego i bardziej zmysłowego I Koncertu skrzypcowego, muzyka II Koncertu wyróżnia się większą oszczędnością środków, przejrzystością brzmienia i wyraźnym zwrotem ku modalności oraz inspiracjom folklorystycznym. Szymanowski powraca tu do swojej ulubionej formy jednoczęściowej, budując dzieło z dwóch kontrastujących sekcji przedzielonych rozbudowaną kadencją skrzypcową.

Prawykonanie utworu odbyło się 6 października 1933 roku w Filharmonii Warszawskiej pod batutą Grzegorza Fitelberga, a partię solową wykonał Paweł Kochański. Był to ostatni koncert skrzypka przed jego przedwczesną śmiercią kilka miesięcy później. Głęboko poruszony stratą przyjaciela Szymanowski opatrzył później wydanie partytury dedykacją: „Pamięci Wielkiego Muzyka, mojego drogiego i niezapomnianego Przyjaciela, Pawła Kochańskiego”.

Po tej inspirującej muzycznej podróży przyjdzie czas na jedną z najsłynniejszych symfonii programowych wszech czasów – Symfonię fantastyczną Hectora Berlioza. Historia obsesyjnej i niespełnionej miłości opowiedziana została tu poprzez powracający motyw ukochanej – słynne idée fixe – który pojawia się w kolejnych częściach dzieła w coraz bardziej zmienionych i dramatycznych odsłonach.

W kolejnych ogniwach symfonii Berlioz prowadzi słuchacza przez świat marzeń, namiętności i halucynacyjnych wizji. Bohater zakochuje się do szaleństwa, podziwia ukochaną podczas balu, a następnie przeżywa pełne niepokoju chwile podczas Sceny na wsi. Rozpacz i poczucie odrzucenia popychają go ku opiumowym wizjom – artysta śni, że zostaje skazany za zamordowanie ukochanej i prowadzony na egzekucję w słynnym Marszu na stracenie. Finał przynosi groteskową i demoniczną wizję Sabatu czarownic, podczas którego temat ukochanej powraca w upiornej, zdeformowanej postaci.

Symfonia fantastyczna zachwyca nie tylko niezwykłą narracją, ale również rewolucyjną orkiestracją. Berlioz stworzył dzieło pełne śmiałych efektów brzmieniowych, gwałtownych kontrastów i ogromnego symfonicznego rozmachu, otwierając muzyce romantycznej zupełnie nowe możliwości wyrazu.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego, w ramach programu „Muzyka”, realizowanego przez Narodowy Instytut Muzyki i Tańca

Partner

Partner