KONCERT MUZYKI POLICHÓRALNEJ

19 marca 2021
19:00
Sala koncertowa im. Karola Stryji
Filharmonia Śląska


19 marca 2021
19:00
Sala koncertowa im. Karola Stryji
Filharmonia Śląska


19 marca 2021
19:00
Sala koncertowa im. Karola Stryji
Filharmonia Śląska


19 marca 2021
19:00
Sala koncertowa im. Karola Stryji
Filharmonia Śląska


Informacje o biletach i sprzedaży opublikujemy już wkrótce.

 

Wykonawcy:

  • Jarosław Wolanin – dyrygent
  • Chór Filharmonii Śląskiej

Program:

  • Andrea Gabrieli – Laudate Dominum a 10
  • Tomás Luis de Victoria – Laetatus sum a 12
  • Felix Mendelssohn-Bartholdy – Trzy Psalmy op. 78 nr 1 Warum toben die Heiden 
  • Robert Schumann – Talismane C-dur op. 141 nr 4
  • Johannes Brahms – Fest- und Gedenksprüche op. 109 nr 3 Wo ist ein so herrlich Volk 
  • Alfred Schnittke – Bogorodice Diewo
  • Benjamin Britten – A Hymn to the Virgin
  • Frank Martin – Agnus Dei

Koncert 19 marca wypełni muzyka polichóralna w wykonaniu Chóru Filharmonii Śląskiej pod batutą Jarosława Wolanina. Będzie to okazja do zachwytu nad harmonią i przestrzennością brzmienia dzieł Andrei Gabrielego, Tomása Luisa de Victorii, Roberta Schumanna, Johannesa Brahmsa, Alfreda Schnittkego, Benjamina Brittena oraz Franka Martina. Ukażą one to, jak technika polichóralna sięgająca renesansu, wykorzystywana jest w dziełach każdej z epok, niezmiennie inspirując twórców i słuchaczy.

Polichóralność jest techniką znaną przede wszystkim z kompozycji okresu renesansu i baroku. Polega na dialogu dwóch lub więcej chórów, na które podczas marcowego koncertu podzielą się artyści Chóru Filharmonii Śląskiej. Rozpoczniemy utworami, które swój tekst opierają na Psalmach. Najpierw zabrzmią kompozycje renesansowe – Laudate Dominum (Chwalcie Pana wszystkie narody – Psalm 117) Andrei Gabrielego oraz Laetatus sum (Uradowałem się, gdy mi powiedziano – Psalm 122) Tomása Luisa de Victorii. Te utwory przybliżą nam początki polichóralności. Kompozytorzy ci to reprezentanci szkoły weneckiej (Gabrieli) i rzymskiej (de Victoria), ruchów, z których ta technika bierze swój początek. Styl wenecki reprezentuje bardzo nowatorskie rozwiązania, rzymski z kolei – jest o wiele bardziej zachowawczy, choć to właśnie w dziele de Victorii będziemy mieć możliwość wysłuchania współbrzmienia aż trzech chórów.

Kolejno przyjdzie czas na jeden z Trzech Psalmów op. 78 Felixa Mendelssohna-Bartholdyego – Warum toben die Heiden, czyli Dlaczego narody się buntują (Psalm 2). Jest to kompozycja przeznaczona na dwa chóry oraz solistów. W tej roli 19 marca usłyszymy: Teresę Sobczyk (sopran), Dominikę Sowę (sopran), Katarzynę Müller-Wantułę (alt), Agatę Piękosz-Pierszalik (alt), Karola Bulandę (tenor), Michała Zawieruchę (tenor), Michała Schoppę (bas) i Marcina Pollaka (bas). 

Czwarty punkt programu, Talismane C-dur op. 141 nr 4 Roberta Schumanna, został z kolei napisany do słów Johanna Wolfganga von Goethego. Jest to część Vier doppelchörige Gesänge, mieszczącego się właśnie w opusie 141, jednak trafiła do tego zbioru już po śmierci kompozytora. Najprawdopodobniej miała być opublikowana jako niezależne dzieło. W Talismane usłyszymy typowe dla Schumanna romantyczne brzmienia pełne emocji oraz tekst chwalący wielkość i sprawiedliwość Boga.

Wo ist ein so herrlich Volk Johannesa Brahmsa, trzeci numer z opusu 109 (Fest- und Gedenksprüche), które Chór Filharmonii Śląskiej wykona jako piąte, jest motetem opartym na słowach Księgi Powtórzonego Prawa (Pwt 4, 7–9). Powstałe w 1889 roku dzieło nawiązuje do zjednoczenia Niemiec (1871), co widoczne jest nie tylko w warstwie tekstowej (Bo któryż naród wielki ma bogów tak bliskich, jak Pan, Bóg nasz, ilekroć Go wzywamy?), jak i w uroczystym brzmieniu.

Kolejne punkty programu to kompozycje twórców XX wieku ku czci Matki Bożej, z których poznamy różne sposoby potraktowania dwuchórowości. Pierwsza – Bogorodice Diewo Alfreda Schittkego, przypomni melomanom lutowy koncert muzyki cerkiewnej. Usłyszymy w niej współdziałanie dwóch zespołów wokalnych, przenikanie się partii obu chórów. Drugą z nich będzie Hymn to the Virgin Benjamina Brittena, który jest swego rodzaju dialogiem chórów. Pierwszy z nich śpiewa w języku angielskim, drugi – po łacinie. Obie warstwy tekstowe w tłumaczeniu tworzą spójną, uzupełniającą się treść, wychwalającą czystość, łagodność i miłosierdzie Maryi. Jest to modlitwa, prośba o wstawiennictwo u Jezusa, ale także pieśń pochwalna dla „róży bez cierni”, „królowej Raju” (Lady, flower of everything / Rosa sine spina (…) Lady, queen of paradise). Choć kompozytor napisał go, gdy miał zaledwie 16 lat i jeszcze nie rozpoczął studiów w Royal College of Music, Hymn to the Virgin zdradza wyjątkowy kunszt Brittena we wszystkich aspektach. Jest liryczny i efektowny, a za tekst posłużył tutaj wiersz anonimowego poety z około 1300 roku.

Jako ostatnie usłyszymy Agnus Dei, pochodzące z Messe pour double choeur a cappella (Mszy na dwa chóry) Franka Martina, skomponowanej między 1922 a 1926 rokiem, choć prawykonanej dopiero w 1963 r. Jak pisał sam kompozytor: „Nie liczyłem na to, że zostanie to wykonane, w obawie przed tym, że zostałoby to ocenione wyłącznie z punktu widzenia estetyki. Patrzyłem na to wtedy jako na sprawę między Bogiem a mną… wyraz uczuć religijnych, według mnie, powinien być tajemnicą i nie być wystawionym na opinię publiczną. Z tego właśnie powodu ta kompozycja leżała w szufladzie przez czterdzieści lat”. Agnus Dei ukaże kolejne spojrzenie na dwuchórowość – poprzez rolę wiodącą jednego chóru śpiewającego unisono (lub w oktawach) i rolę akompaniującą drugiego z zespołów, który przy zachowaniu statycznej rytmiki wzbogaci brzmienie przepiękną harmonią.

 

19.03.2021 | piątek | g. 19
Koncert muzyki polichóralnej
sala koncertowa im. Karola Stryji

PARTNERZY