PL |  EN

Karol Stryja (1915-1998)

Spośród dyrektorów Filharmonii Śląskiej uważany jest za najbardziej dla niej zasłużonego. To dlatego 25 stycznia 2002 roku filharmoniczną salę koncertową nazwano Jego imieniem. 
W bezprecedensowej 37-letniej kadencji kierownika artystycznego i dyrektora wyniósł prof. Karola Stryja Filharmonię Śląską do poziomu jednej z najlepszych w kraju i Europie. W 1973 roku utworzył profesjonalny filharmoniczny chór, a w 1981 r. dzisiejszą Śląską Orkiestrę Kameralną. Z Filharmonii Śląskiej uczynił cenioną propagatorkę muzyki naszego czasu. Był Karol Stryja cenionym promotorem nowych utworów Bolesława Szabelskiego, Wojciecha Kilara, Henryka Mikołaja Góreckiego i in.
Po zorganizowaniu dwóch krajowych, w roku 1979 zainicjował Międzynarodowy Konkurs Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach i prowadził kolejne aż do śmierci. Dziesiąty odbył się w 2017 roku. 
Karol Stryja urodził się w Cieszynie 2 lutego 1915 roku. Studia muzyczne odbył w Śląskim Konserwatorium Muzycznym i w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Katowicach, gdzie w 1951 roku uzyskał dyplom w klasie dyrygentury Grzegorza Fitelberga. Bezpośrednio po studiach podjął działalność dyrygencką. Był profesorem Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie prowadził klasę dyrygentury.
W 1953 roku powołany został na stanowisko kierownika artystycznego i dyrygenta Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Śląskiej. Z Filharmonią związany był do roku 1990, pełniąc od 1982 roku funkcje dyrektora naczelnego i artystycznego. W latach 1968-1983 Karol Stryja zajmował ponadto stanowisko dyrektora artystycznego Orkiestry Symfonicznej w Odense (Dania). Tutaj z inicjatywy Profesora wybudowano nową salę koncertową i zorganizowano Międzynarodowy Konkurs Skrzypcowy im. C. Nielsena (od 1980; obecnie to konkurs interdyscyplinarny).
Poprowadził ponad 900 koncertów w Polsce i około 700 we wszystkich krajach Europy oraz w Kanadzie, USA, Argentynie, Izraelu, Japonii i na Kubie. Dokonał nagrań i prawykonań radiowych i telewizyjnych dla wielu rozgłośni krajowych i zagranicznych. Współpracował z różnorodnymi wytwórniami płytowymi, takimi jak Polskie Nagrania, Wifon, Muza, ORF czy EMI. Ponadto dla firmy Marco Polo- Pacific z Hongkongu dokonał nagrania wszystkich utworów symfonicznych i kantatowo-oratoryjnych Karola Szymanowskiego, łącznie z operą „Król Roger”.
Występował na licznych międzynarodowych festiwalach muzycznych, jak Warszawska Jesień, Praska Wiosna, Wratislavia Cantans oraz festiwalach w Anglii, Belgii, Bułgarii, Rosji, Szwajcarii i Szwecji. W ich trakcie prowadził prawykonania wielu utworów polskiej muzyki współczesnej.
Prowadził liczne kursy mistrzowskie dla młodych dyrygentów, w takich krajach jak Czechy, Izrael, Japonia czy Słowacja. Do jego wybitnych uczniów należą Napoleon Siess, Renard Czajkowski, Czesław Płaczek, Jan W. Hawel, Antoni Duda, Jerzy Kosek, Mirosław J. Błaszczyk, Sławomir Chrzanowski, Wojciech Sąkól.
Karol Stryja był laureatem licznych nagród i odznaczeń, w tym kawalerem Krzyża Wielkiego Orderu Polonia Restituta z Gwiazdą czy też bułgarskiego Orderu Cyryla i Metodego I klasy (niezmiernie rzadko przyznawanego obcokrajowcom), Nagrody Stowarzyszenia Polskich Artystów Muzyków Złoty Orfeusz, Nagrody Związku Kompozytorów Polskich, Nagrody Ministra Kultury i Sztuki, Nagrody Miasta Katowic.

 

Zmarł 31 stycznia 1998 roku w Katowicach; pochowany został w rodzinnym Cieszynie.
W 2009 roku ze środków Śląskiego Funduszu Filmowego oraz własnych Filharmonii Śląskiej i katowickiego oddziału Telewizji Polskiej S.A. Violetta Rotter-Kozera (scenariusz i reżyseria) zrealizowała film „Karol Stryja. Ślązak, który zdobył świat”.
    Projekt "Rozbudowa Filharmonii Śląskiej w Katowicach" współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu XI Kultura i Dziedzictwo Kulturowe, Działania 11.2 -Rozwój oraz poprawa stanu infrastruktury kultury o znaczeniu ponadregionalnym Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013.