PL |  EN

WITOLD LUTOSŁAWSKI SŁUCHANY

 W miniony czwartek minęło ćwierć wieku od śmierci Witolda Lutosławskiego (25 stycznia 1913 – 7 lutego 1994), polskiego kompozytora i dyrygenta, pianisty, kawalera najwyższego polskiego odznaczenia Orderu Orła Białego (1994), uhonorowanego wcześniej Orderem Budowniczych Polski Ludowej (1977).
Był pierwszym, którego w 1985 r. uhonorowano (za III Symfonię) doroczną nagrodą kompozytorską ufundowaną przez Charlesa Grawemeyera i przyznawaną przez Wydział Muzyki Uniwersytetu w Louisville (Kentucky). Całą kwotę, 150 tys. dolarów przeznaczył na stypendia dla młodych kompozytorów polskich. Ze względu na wysokość, nagrodę tę zalicza się popularnie do czterech tzw. muzycznych Nobli, wraz z Nagrodą Muzyczną im. Siemensa, Polar-Prize i Kyoto-Prize. Poza Witoldem Lutosławskim, jedynie György Ligeti uhonorowany został całą „koroną” tych muzycznych Nobli.
Witold Lutosławski jest kompozytorem ogromnie cenionym na całym świecie. Na „Warszawskich Jesieniach” był najczęściej (49 razy) grywanym za życia kompozytorem i pierwszym, którego uhonorowano wieczorem autorskim (1973). Jako członek Międzynarodowej Rady Muzycznej przy UNESCO spowodował, że z jego inicjatywy w 1969 roku przyjęto pierwszą ustawę potępiającą nadużywanie muzyki w miejscach publicznych i prywatnych, jako naruszenie prawa człowieka do ciszy. Uważał, że muzyka dobiegająca zewsząd i ciągle nie tylko męczy, ale i także stępia wrażliwość na muzykę.
Był członkiem honorowym wielu stowarzyszeń oraz akademii artystycznych i naukowych w Polsce, Niemczech, USA, Anglii, Włoszech, Francji i Szwecji. 15 uczelni, m.in., uniwersytety w Warszawie, Krakowie i Cambridge nadały kompozytorowi doktoraty honoris causa. Imię Witolda Lutosławskiego noszą Filharmonia Wrocławska, Płocka Orkiestra Symfoniczna, Filharmonia Kameralna w Łomży, Konserwatorium Krakowskie i szkoły muzyczne w Jaśle, Nysie i Stargardzie, Studio Koncertowe S1 Polskiego Radia w Warszawie i 34 ulice miast w Polsce oraz Międzynarodowy Przegląd Młodych Dyrygentów w Białymstoku (jego laureaci uczestniczą potem w naszym Międzynarodowym Konkursie Dyrygentów im. Grzegorza Fitelberga) i Międzynarodowy Konkurs Wiolonczelowy w Warszawie.
Muzyka Witolda Lutosławskiego obecna jest w koncertowych programach i ciągle nagrywana. Wśród nagrań muzyki Witolda Lutosławskiego są i dokonane przez filharmoników śląskich.
W 1988 roku Polskie Nagrania zaprosiły filharmoniczny Chór Jana Wojtachy do rejestracji z WOSPR (obecnie: NOSPR) i Stefanią Wojtowicz Lacrimosy – dyplomowego dzieła Witolda Lutosławskiego z 1937 roku. Chór walnie przyczynił się do wzruszenia, jakie wywołuje nagranie tej krótkiej modlitwy. W 1997 r. Polskie Radio Katowice nagrało krążek PRK CD020 „Witold Lutosławski”. Na tej znakomitej płycie znalazły się: Koncert na wiolonczelę i orkiestrę z 1970 r., Partita na skrzypce, fortepian i orkiestrę z 1988 r. oraz I Symfonia z 1947 r. Nagrali je: Orkiestra Filharmonii Śląskiej pod batutą Jerzego Swobody, wiolonczelista Tomasz Strahl, skrzypek Roman Lasocki i pianista Antoni Brożek. Partita z Romanem Lasockim i Antonim Brożkiem, ale nagrana siedem lat później trafiła też na płytę, przez Filharmonię Śląską wydaną na jej 60-lecie (numer katalogowy: DUX 0506a) i potem nominowaną do „Fryderyka”. Zawiera także III i IV Symfonie (z lat 1983 i 1992) Witolda Lutosławskiego. Dyrygentem symfoników na tej płycie był Mirosław Jacek Błaszczyk. W 2008 roku Filharmonia Śląska z DUX Recording Producers wydały płytę „Little Big Music/ Mała wielka muzyka” Śląskiej Orkiestry Kameralnej pod batutą Massimiliana Caldiego (numer katalogowy: DUX 0677). Z twórczości Witolda Lutosławskiego wybrano na tę płytę 5 melodii ludowych: „Ach mój Jasieńku”, „Hej, od Krakowa jadę”, „Gaik”, „Gąsior” i „Rektor”. W 2013 – Roku Witolda Lutosławskiego w ramach programu MKiDN „Lutosławski 2013” z Polskim Radiem Katowice wydaliśmy płytę „Sław Lutosa” z utworami Lutosławskiego prezentowanymi w filharmonicznych audycjach dla dzieci: „Taniec”, „Wróbelek”, „Pióreczko”, „Ach mój Jaieńku”, Hej, od Krakowa jadę”, „Gaik”, „Gąsior”, „Rektor”, „Muszelka”, „Srebrna szybka”, „Jak warszawski woźnica”, „Rok i bieda”, „Kotek”, „Idzie Grześ przez wieś”, „Rzeczka” i „Ptasie plotki”. Nagrań dokonali: Śląska Orkiestra Kameralna pod batutą Sylwii Anny Janiak, Roksana Wardenga (mezzosopran) i Tymoteusz Bies (fortepian) oraz dzieci z przedszkoli i szkół Katowic, Strzyżowic, Siemianowic Śląskich i Łazisk Górnych.

 

    Projekt "Rozbudowa Filharmonii Śląskiej w Katowicach" współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu XI Kultura i Dziedzictwo Kulturowe, Działania 11.2 -Rozwój oraz poprawa stanu infrastruktury kultury o znaczeniu ponadregionalnym Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko na lata 2007-2013.